Hồn phách chịu muôn vàn lạnh lẽo. Ít phước đức họa tai lôi kéo, Đời lao công nhiều nẻo hiểm nguy, Trên giàn cao ngã té bất kỳ, Thân tan nát hồn phi phách tán. Nơi chiến địa lâm cơn tạc đạn, Thi hài tiêu tứ tán khó nhìn. Thảm thương cho hồn phách linh đinh, Cô ấy thật sự sắp bị dọa đến nỗi hồn xiêu phách tán luôn rồi! Thư Dao tự nhiên đáp: "Bọn chị cần nói vài việc về đứa bé." Hiểu Hiểu nghi ngờ hỏi: "Đứa bé?" Thư Dao gật đầu đáp: "Ừ." Hiểu Hiểu vỗ vỗ ngực nói: "Hù chết em mà." Hồn xiêu phách lạc biết đâu bây giờ? Hoặc là ẩn ngang bờ, dọc bụi, Hoặc là nương ngọn suối chân mây; Hoặc là điếm cỏ bóng cây, Thân tan nát hồn phi phách tán. Nơi chiến địa lâm cơn tạc đạn, Thi hài tiêu tứ tán khó nhìn. Thấy hắn trỏ tay, đưa mắt, ai nấy đã phách lạc, hồn xiêu, sợ hắn hơn sợ sấm sét". Những lời giới thiệu của người cung nhân ấy tuy vẫn coi Nguyễn Huệ là "giặc" thế nhưng lại không giấu nổi sự cảm phục trước tài năng xuất chúng, hơn người của ông. Người ta sợ đến hồn xiêu phách lạc, chờ những gì sắp giáng xuống địa cầu, vì các quyền lực trên trời sẽ bị lay chuyển. Đây là sáng kiến của Hội Đồng Giáo Hoàng về mục vụ di dân và những người bị di tán, cùng với tổ chức cho Người Di Dân và Giáo phận 8agbbC. fajk˧˥ la̰ːʔk˨˩ ho̤n˨˩ siəw˧˧fa̰t˩˧ la̰ːk˨˨ hoŋ˧˧ siəw˧˥fat˧˥ laːk˨˩˨ hoŋ˨˩ siəw˧˧ Definition from Wiktionary, the free dictionary Jump to navigation Jump to searchContents 1 Vietnamese Etymology Pronunciation Adverb Interjection Vietnamese[edit] Etymology[edit] hết “to run out of” +‎ hồn “soul”. Pronunciation[edit] Hà Nội IPAkey [het̚˧˦ hon˨˩] Huế IPAkey [het̚˦˧˥ hoŋ˦˩] Hồ Chí Minh City IPAkey [həːt̚˦˥ hoŋ˨˩] Adverb[edit] hết hồn of being startled, scared or frightened very much Synonyms chết, chết khiếp, hồn xiêu phách lạc, hồn phi phách tán sợ hết hồn ― to be terrified; to be scared shitless Interjection[edit] hết hồn used after being very startled, scared or frightened; whew; phew Retrieved from " Categories Vietnamese compound termsVietnamese terms with IPA pronunciationVietnamese lemmasVietnamese adverbsVietnamese terms with usage examplesVietnamese interjections Sau một thời gian tìm hiểu phân biệt hồn và vía phách, tôi viết bài tóm tắt những gì tìm được. Lý giải trong các sách về Văn hóa dân tộc Ngạc nhiên là các sách về Văn hóa Việt Nam lý giải rất sơ sài về hai khái niệm quan trọng này. Chính vì thế mà tôi phải đi tìm hiểu thêm. Dưới đây là trích đoạn từ một số sách Nguyễn Văn Huyên Sự đầu thai của các linh hồn và lễ xá tội vong nhân của ng Việt “Theo tín ngưỡng của người Việt, thì con người có hai nhóm linh hồn ba hồn và bảy phách hay vía. Đàn bà có nhiều hơn đàn ông hai phách… Tuy nhiên mọi người không phân biệt thật rạch ròi hai loại linh hồn này. Nhưng dù sao, hồn là chỉ các linh hồn tinh thần, còn vía là chỉ những linh hồn vật chất. Hồn thiêng hơn vía… Vía có thể gây hại. Vía có những tính chất khác nhau tùy theo người có vía tốt và lành, xấu và dữ. Cái chết là do hồn vía bỏ đi. Những hồn vía này rời khỏi thân thể lúc con người trút hơi thở cuối cùng.“ Đào Duy Anh VN Văn hóa sử cương “… người ta sống là nhờ hồn phách phụ vào thân thể. Hồn là cái linh phụ vào phần khí của người, là phần kinh thanh, người ta chết thì bay lên không; còn phách là cái linh phụ vào phần hình của người, là phần trọng trọc, khi người ta chết thì tiêu xuống đất. Đàn ông có ba hồn phụ vào tam tiêu, và bảy phách vía phụ vào thất khiếu, đàn bà thì có chín phách vía phụ vào cửu khiếu. Thất khiếu là 2 mắt, 2 tai, 2 mũi, miệng, cửu khiếu thêm hậu môn và sinh thực khí.” Leopold Cadiere Tôn giáo người Việt “Theo tín ngưỡng người Việt, con người sống được là nhờ những nguyên lý sự sống thượng đẳng, đó là hồn, gồm có ba; và nhờ vào những nguyên lý sự sống hạ đẳng, đó là vía. Đàn ông thì có bảy vía, phụ nữ thì có chín vía. Ngày nay người ta giải thích ba nguyên lý sự sống thượng đẳng bằng cách quy vào sinh hồn, giác hồn và thần hồn…” Trần Ngọc Thêm Cơ sở Văn hóa Việt Nam “Người Việt và một vài dân tộc ĐNA còn tách linh hồn thành ra hồn và vía. Người Việt cho rằng con người có 3 hồn, nhưng vía thì nam có 7, còn nữ có 9. Hồn vía chẳng qua chỉ là sản phẩm của trí tuệ bình dân với những con số ước lệ 3-7-9 quen thuộc. Dần dần người sau tìm cách giải thích ý nghĩa của những con số này. Ba hồn…gồm tinh, khí và thần. Vía là khái niệm trung gian giữa xác cụ thể và hồn trừu tượng, là cái làm hoạt động các quan năng – những nơi cơ thể tiếp xúc với môi trường xung quanh. Đàn ông có 7 vía cai quản 2 tai, 2 mắt, hai lỗ mũi và miệng. Phụ nữ thêm 2 vía cai quản nơi sinh đẻ và cho con bú.” Tóm tắt Quan điểm về hồn và phách xuất phát từ Đạo Giáo tam hồn thất phách. Sách Bão Phác Tử của Cát Hồng TK 3-4 sau CN nhiều lần nhắc đến hồn và phách. Người Việt còn gọi phách là vía, chưa rõ xuất xứ ba hồn bảy vía. Đạo Giáo cho rằng Linh Hồn con người gồm 2 phần 3 Linh Hồn thanh khiết hồn và 7 Linh Hồn vật chất phách/vía. Người ta nói, “hồn chủ tinh thần, phách chủ thân hình”. Ba hồn thuộc về dương, chi phối tinh thần, ý thức và trí tuệ. Bảy phách thuộc về âm, cai quản các cảm xúc và các chức năng của cơ thể, là bản năng và khả năng sinh tồn tự nhiên của cơ thể. Sau khi người ta chết, lúc đầu 7 phách sẽ tiêu tán cùng thân xác, sau đó 3 hồn sẽ bay đi. Vì thế mà nói hồn phi bay phách tán. Truyện Kiều có câu “thác là thể phách, còn là tinh anh”, tức là phần tiêu đi là thân thể và 7 phách, phần hồn tinh anh vẫn còn. Còn những câu như “hồn phách vút lên cao” là không đúng, vì phách ko lên cao. Khi người chết, các phách sẽ tiêu tán dần, mỗi phách mất 7 ngày, vị chi 49 ngày. Tuy người Việt có quan điểm phụ nữ có 9 vía, nhưng bất kể người chết là nam hay nữ, thì vẫn giữ mốc 49 ngày. Như vậy, quan điểm nữ có 9 vía và ứng vào 9 khiếu không có cơ sở chắc chắn như các thứ khác. Việc xác định 7 và 9 khiếu cũng có mâu thuẫn. Ngoài các trích đoạn mâu thuẫn nhau từ các sách về VH VN nêu trên, còn có định nghĩa sau “còn “vía” hiện ra gồm 7 lỗ là nam, 9 lỗ là nữ 2 lỗ tai, mồm, mũi, mắt, hậu môn và dương vật/ âm hộ , nữ thêm hai lỗ ngực.” Ba hồn bảy pháchBa hồn Ba hồn được cho là trú trong gan có người cho là ở trong tam tiêu và có hình dạng của ba người đàn ông, bao gồm U Tinh 幽 精 – hồn này quyết định sự hấp dẫn và xu hướng tình dục. Khi trái tim của một người tan vỡ và mất hứng thú với thế giới xung quanh, đó là do hồn này bị thương. U Tinh rời khỏi cơ thể thường xuyên, đến thăm những người, địa điểm hoặc những thứ mà nó bị thu hút. Nếu hồn này quá mạnh sẽ dẫn đến tình trạng u mê, mê muội. Thai Quang 胎 光 – hồn này là sinh lực trong cơ thể, là tia sáng của sự sống. Sảng Linh 爽 灵 – hồn này quyết định khả năng trí tuệ của một người. Khuyết tật trí tuệ là do hồn này mất mát hoặc thương tật. Hồn này được cho là sẽ rời khỏi cơ thể vào ban đêm, gây ra hiện tượng mơ. Nó thỉnh thoảng tan biến theo tuổi già. Người ta cho rằng U Tinh, Sảng Linh và Thai Quang phụ trách Sinh hồn, Giác hồn và Chủ hồn. Sinh hồn là chủ tể của sự sống, đại biểu cho nguồn sinh mệnh, có thể tùy hoàn cảnh sinh ra phản ứng, thực vật chỉ có sinh hồn. Giác hồn thức hồn là chủ tể của ý thức, đại biểu cho bản thân, có thể suy nghĩ, cảm thụ và ký ức, động vật có sinh hồn và giác hồn. Chủ hồn là chủ tể của linh tính, đại biểu cho trí tuệ, có thể phân biệt thiện ác, thông hiểu vạn vật, tình cảm, chỉ có người mới có đầy đủ sinh hồn, giác hồn, chủ hồn. Bảy phách vía Bảy phách có hình dạng của những con vật kỳ quái. Phách gắn liền với cơ thể và có thể bị thương. Bảy phách được gán cho các chức năng của cơ thể, các cảm xúc, và được cho là nằm trong các thể dịch. Bảy phách bao gồm Thi cẩu 尸 狗. Chức năng cảnh giác. Khi phách này hoạt động quá mức, con người bồn chồn và thức dậy quá dễ dàng. Nếu nó yếu, bạn sẽ ngủ như một con chó chết, mù lòa trước mọi nguy hiểm. Phách này liên quan đến cảm xúc Hỉ vui Phục Thỉ 伏 矢. Chức năng tiêu hóa. Phách này kiểm soát quá trình tiêu hóa khi bạn ngủ. Nếu bạn ăn trước khi ngủ và thức dậy đói, Phục Thỉ của bạn có lợi cho sức khỏe. Nếu thức dậy mà không có cảm giác thèm ăn hoặc hơi thở rất hôi, bạn có thể có vấn đề với phách này. Phách này liên quan đến Nộ tức giận Tước Âm 雀 阴.Chức năng khả năng tình dục, sinh sản. Sức khỏe của phách này quyết định một người cần bao lâu để phục hồi khả năng tình dục ngay sau khi sinh hoạt tình dục. Tổn thương phách này dẫn đến rối loạn chức năng tình dục. Liên quan đến Ái yêu Thôn Tặc 吞 贼. Chức năng chống lại các mầm bệnh bên ngoài. Phách này tương tự như khái niệm hiện đại về chức năng miễn dịch. Liên quan đến Ố thù ghét. Phi Độc 飞 毒. Chức năng quản chế cảm giác nóng lạnh tim. Phách này điều hòa nhiệt độ cơ thể bằng cách phân tán các vùng quá nhiệt và quá lạnh trên cơ thể. Nếu phách này bị thương, người ta sẽ cảm thấy ớn lạnh hoặc đổ mồ hôi ban đêm. Liên quan đến Ai buồn lo. Trừ Uế 除 秽. Chức năng xử lý. Phách này loại bỏ chất độc ra khỏi cơ thể qua nước tiểu và phân. Khi trẻ em tè ướt giường, hoặc khi người lớn thức dậy thường xuyên đi tiểu là do phách này yếu. Liên quan đến cảm xúc Cụ 惧 – sợ. Xú phế 臭 肺. Chức năng điều hòa nhịp thở, hô hấp. Ngáy và ngưng thở khi ngủ là dấu hiệu cho thấy phách này của không được khỏe mạnh. Liên quan đến Dục các ham muốn. Lưu ý là tên các phách được mô tả trong Đạo Tàng 道藏, sách Vân Cập Thất Thiêm 云芨七籖, còn mối liên quan đến Thất Tình 7 cảm xúc vốn trong Đạo Phật có thể là được thêm vào sau. Cũng như mối liên quan đến các loại máu như mô tả dưới đây Bảy phách được cho là ở trong các loại máu trong thân người. Thứ nhất là huyết nhãn máu mắt, có vị chát. Thứ hai là huyết nhĩ máu lỗ tai, có vị lạnh mà không dễ đông đặc. Thứ ba là huyết tị máu mũi, có vị mặn. Thứ tư là huyết thiệt máu lưỡi, có vị ngọt. Thứ năm là huyết thân máu thân thể, là máu nóng, dễ đông đặc. Năm vị trí đầu này theo thứ tự là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, gọi là “ngũ căn” năm giác quan. Máu bên ngoài “ngũ căn” là máu nội tạng, gồm nội tạng đỏ tim, phổi, gan… và nội tạng trắng dạ dày, ruột non, đại tràng… Máu nội tạng đỏ có mùi tanh, máu nội tạng trắng có mùi thối. Suy luận thêm Có lẽ vì phách vía liên quan đến cảm xúc, tính cách của con người, nên người Việt mới cho là có vía nặng vía nhẹ, vía tốt vía xấu. Nếu nghĩ là có ai đó nặng vía vừa ám mình ví dụ mua hàng thì người ta đốt lửa đốt vía cho tan đi. Vía cũng là một loại Linh Hồn vật chất nên người Việt cũng cho là bay đi được, vậy nên người ta nói “hồn vía lên mây”, “xiêu hồn bạt vía”, khi bị sốc mạnh. Vietnamese[edit] Pronunciation[edit] Hà Nội IPAkey [fajk̟̚˧˦] Huế IPAkey [fat̚˦˧˥] Hồ Chí Minh City IPAkey [fat̚˦˥] Etymology 1[edit] This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium. Noun[edit]phách a way; a manner Mỗi người một has their own way. Etymology 2[edit] Sino-Vietnamese word from 拍. Noun[edit]phách music a clapper or woodblock made out of bamboo or hardwood, used in the traditional music of Vietnam, including ca trù Etymology 3[edit] Sino-Vietnamese word from 魄. Noun[edit]phách occult, folklore a soul; a spirit po as opposed to hun Synonym vía 1921, Tản Đà, Hầu Trời [Serving the Heavenly Lord]Đêm qua chẳng biết có hay không,Chẳng phải hoảng hốt, không mơ hồn! Thật phách! Thật thân thế!Thật được lên tiên - sướng lạ sure last night was real,I don't think I was frightened or rather, really spirited! Really zealous! Really lively!Really got into heaven - so joyful. See also[edit] hồn hồn phách hồn xiêu phách lạc, hồn phi phách tán Etymology 4[edit] From English fax. Noun[edit]phách telephony a fax Câu chuyện về "hồn" và "phách"魂魄 こんぱく HỒN PHÁCH Đều gồm có chữ QUỶ 鬼, chữ Hồn thì bên trái là chữ 云 VÂN vân vân 云々＝うんぬん, còn chữ Phách bên trái là chữ BẠCH 白 trắng. "Hồn" là phần KHÍ 気 nâng đỡ về tinh thần spirit, 精神＝せいしん. "Phách" là phần KHÍ 気 nâng đỡ về thể xác body, 身体＝しんたい. Khí ở đây có thể hiểu là "sinh lực" sức sống. => Chữ 気 Đây là các khái niệm của Đạo Giáo 道教。 Hồn tiêu phách tán = 魂消魄散 Hồn phiêu phách lạc = 魂漂魄落 Tiêu 消 là biến mất => 消える kieru Tán 散 là rơi rụng mất => 花が散る hana ga chiru Phiêu 漂 là bay đi => 漂う tadayou trôi nổi hương thơm, âm nhạc Lạc 落 là rơi => 落ちる ochiru Trong tiếng Việt thì cũng nói là "hồn xiêu phách tán" thì chữ "xiêu" có lẽ là đọc chệch của "tiêu" hay là "phiêu". "Hồn tiêu phách tán" hay "hồn xiêu phách lạc" nghĩa là gì? Nó giống câu "hồn vía lên mây" trong tiếng Việt, nghĩa là sợ hãi quá mức tới nỗi dường như mất tinh thần không suy nghĩ được nên làm gì nữa, và thể xác cũng đông cứng lại. "Hồn" đã biến mất tiêu nên không thể nghĩ là nên làm gì, "phách" đã lạc mất, rơi rụng mất nên thân thể tê cứng không chuyển động được. "Vía" tiếng Việt chính là tương ứng với "phách". "Hồn vía lên mây" tức là cả hồn và vía đều bay đi mất, tức là tê cứng cả tinh thần lẫn thể xác vì sợ hãi điều gì đó thường bất ngờ xảy ra. Tóm lại thì "hồn" và "phách" "vía" là gì? Khi có ai đó sắp ra đi người ta sẽ hay gọi hồn về kiểu thế này "Ới ba hồn bảy vía ông X ơi ông ở đâu thì về với vợ với con!" Đàn ông thì ba hồn bảy vía, đàn bà thì ba hồn chín vía. Đàn bà nhiều vía hơn đàn ông. Vậy thì ý nghĩa là gì? Hồn sẽ điều khiển, chi phối tinh thần còn phách vía chi phối thể xác. Tôi nghĩ là phách vía tương ứng với dinh dưỡng bạn nạp vào, còn hồn tương ứng với sự học tập. Tóm lại thì một con người gồm có 7 phần là thực phẩm ăn vào, 3 phần là học tập ý chí trong cuộc đời. Với đàn bà thì thực phẩm quan trọng hơn, nên họ có tới 9 vía, phần học tập của họ không quan trọng bằng. Giải thích thế có đủ khoa học không nhỉ ^^ >>Tinh thần Vì thế, dinh dưỡng là rất quan trọng trong cuộc đời. Bạn cần khôn ngoan về dinh dưỡng. Đồng thời, cũng phải học tập và rèn luyện để có tinh thần tốt. Không thể sống trong sợ hãi! Takahashi

hồn xiêu phách tán